Hiệu ứng tích cực từ dự án VnSAT

29/11/2017 | 08:07 GMT+7

Nhằm đổi mới phương thức canh tác bền vững và nâng cao chuỗi giá trị cho ngành hàng lúa gạo, 2 năm qua, dự án chuyển đổi nông nghiệp bền vững (VnSAT) được các ngành chức năng của tỉnh, địa phương triển khai tích cực nhiều công việc trọng tâm và đã mang lại những kết quả quan trọng.

Nông dân trong vùng dự án VnSAT tỉnh sẽ tiếp tục được chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa tiết kiệm, hiệu quả.

Dự án VnSAT là hỗ trợ cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đồng thời hỗ trợ liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn, góp phần tạo động lực mới trong sản xuất nông nghiệp tương lai nhằm khắc phục những mặt còn hạn chế, yếu kém trong sản xuất và tiêu thụ nông sản cho nông dân. Hiện nay, ngành nông nghiệp tỉnh chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện mô hình này trong toàn tỉnh, từng bước gắn kết sản xuất với tiêu thụ theo chuỗi giá trị, tạo sự đồng nhất về chất lượng hạt gạo theo nhu cầu thị trường, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển nhân lúa giống cấp xác nhận, tận dụng sản phẩm phụ từ lúa gạo và phát triển sản xuất lúa theo hướng VietGAP để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu của doanh nghiệp.

Nhiều hoạt động trọng tâm

Hậu Giang là một trong 8 tỉnh của vùng ĐBSCL được Bộ NN&PTNT chọn thực hiện thí điểm dự án VnSAT từ năm 2015-2020. Từ vinh dự này, UBND tỉnh đã tiến hành thành lập Ban chỉ đạo dự án VnSAT của tỉnh để tập trung chỉ đạo công tác tổ chức, cũng như triển khai thực hiện có hiệu quả các công việc có liên quan, đồng thời phối hợp tốt với các đề án khác của tỉnh như: đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; đề án nâng cao chất lượng hợp tác xã, đề án trạm bơm điện... để dự án được phát huy hiệu quả tốt nhất. 

Đặc biệt, công tác hướng dẫn nông dân sản xuất an toàn, tiết kiệm được xem là nhiệm vụ trọng tâm mà dự án VnSAT muốn đạt được khi triển khai mô hình nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, tạo ra nguồn nguyên liệu gạo đảm bảo chất lượng về an toàn vệ sinh thực phẩm, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, góp phần mang lại hiệu quả kinh tế cho nông dân. Để đạt được nhiệm vụ này, thời gian qua, Ban Quản lý VnSAT tỉnh đã phối hợp với chính quyền địa phương nằm trong vùng dự án VnSAT của tỉnh mở nhiều lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân.

Ông Lê Văn Đời, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, Giám đốc Ban Quản lý VnSAT tỉnh, cho biết: 2 năm qua, đơn vị đã tổ chức tập huấn nông dân sản xuất lúa theo mô hình “3 giảm, 3 tăng” cho 11.933 người, số diện tích là 11.761ha; mô hình “1 phải, 5 giảm” cho 5.500 người, diện tích 5.500ha. Thông qua các lớp tập huấn này, trình độ sản xuất lúa của nông dân trong vùng dự án được nâng lên rõ nét khi bước đầu đã thay đổi được nhận thức trong quy trình, kỹ thuật canh tác sản xuất theo kiểu truyền thống, trong đó chú trọng hướng nông dân giảm lượng lúa giống gieo sạ và số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, ghi sổ sách trong sản xuất...              

Ngoài công tác tập huấn cho nông dân, Ban Quản lý VnSAT tỉnh còn quan tâm đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn 173 giảng viên cho dự án từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông tỉnh để phục vụ công tác tập huấn cho nông dân. Bên cạnh đó, nhằm giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ chế, chính sách, cũng như những ưu điểm, lợi ích khi tham gia dự án VnSAT, liên kết sản xuất cánh đồng lớn, Ban Quản lý VnSAT tỉnh đã phối hợp với cơ quan truyền thông của tỉnh như: Báo Hậu Giang, Đài Phát thanh và Truyền hình Hậu Giang, Đài truyền thanh các huyện, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền; đồng thời thông qua các lớp tập huấn, cán bộ giảng viên cũng triển khai mạnh mẽ nhiệm vụ này.

Ông Hồ Văn Khâm, Phó Chủ tịch UBND xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, thông tin: “Thông qua công tác tuyên truyền nên người dân trong cánh đồng lớn tại địa phương rất hăng hái tham gia mô hình. Ngoài ra, bà con còn được tập huấn kiến thức về mô hình sản xuất lúa theo hướng “3 giảm, 3 tăng” nên bước đầu đã giảm nhiều khoản chi phí trong sản xuất, góp phần tăng lợi nhuận đáng kể. Điều bà con càng phấn khởi hơn khi biết có thông tin rằng dự án VnSAT tỉnh sẽ hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà kho, lò sấy lúa tại Hợp tác xã (HTX) Danh Tiến nên việc sản xuất lúa tới đây sẽ gặp nhiều thuận lợi, nhất là vào mùa mưa”.

Ông Nguyễn Minh Lẽ, Phó Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa, huyện Long Mỹ, cho hay: “Từ khi triển khai dự án VnSAT đến nay, người dân trong vùng dự án tại địa phương rất đồng tình. Bằng chứng là bà con tham gia đầy đủ và học nghiêm túc ở các lớp tập huấn do Ban Quản lý dự án VnSAT tỉnh tổ chức, trong đó ở hầu hết các lớp học đều có tỷ lệ nữ tham gia trên 20%”.

Ngoài ra, để giúp các tổ chức nông dân (TCND) phát triển thành HTX kiểu mới vững mạnh với diện tích lớn từ 500ha trở lên nhằm đạt các tiêu chí đầu tư của dự án, Ban Quản lý dự án VnSAT tỉnh đã phối hợp các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật, Chi cục Phát triển nông thôn, Liên minh HTX tỉnh và các địa phương trong vùng dự án tập trung tập huấn ưu tiên cho nông dân tham gia các TCND. Tiến hành củng cố và hình thành thêm nhiều tổ hợp tác (THT), từng bước liên kết tốt các THT với HTX thành từng cụm tại các xã sao cho hình thành được các TCND, HTX lớn và đủ mạnh để liên kết tốt với các doanh nghiệp, đạt các tiêu chí để được đầu tư về hạ tầng và trang thiết bị cho các TCND, HTX.

Hiện tại, trong vùng dự án VnSAT của tỉnh có 51 HTX và 204 THT đang hoạt động tương đối hiệu quả. Dự kiến hết năm 2017 này sẽ phát triển và hình thành 21 cụm TCND, HTX; sang năm 2018 phát triển tiếp từ 10 TCND, HTX trở lên để đạt mục tiêu dự án. Bên cạnh đó, Ban Quản lý VnSAT tỉnh đã đề xuất và được Ban Quản lý VnSAT Trung ương, Ngân hàng Thế giới chấp thuận hỗ trợ đầu tư hạ tầng, thiết bị (trạm bơm, nhà kho, lò sấy, đường nội đồng, hạ thế điện, máy cấy…) cho 4 TCND, HTX, gồm: HTX Nông nghiệp Vị Thắng (xã Vị Thắng, huyện Vị Thủy), HTX 26/3 (xã Thạnh Hòa, huyện Phụng Hiệp), HTX Danh Tiến (xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ), HTX Thuận Lợi (xã Thuận Hưng, huyện Long Mỹ). Tuy nhiên, do đây là năm đầu tiên, Ngân hàng Thế giới tạm chấp nhận khi có TCND, HTX mới đạt từ 30% tiêu chí dự án, phần “nợ” chưa đạt đòi hỏi sự hỗ trợ từ các cấp, các ngành, địa phương hỗ trợ tuyên truyền, vận động các TCND, HTX và nông dân trong vùng thực hiện tốt mô hình canh tác lúa theo hướng “3 giảm, 3 tăng” để việc đầu tư của dự án được thành công trọn vẹn.

Tiếp tục triển khai sâu rộng

Để phát huy những kết quả đạt được, đồng thời nhằm đạt mục tiêu chung của dự án mong muốn khi kết thúc thời gian thực hiện trên địa bàn tỉnh là huấn luyện cho 36.600 hộ nông dân/40.000ha đất trồng lúa, hình thành được 30-32 TCND, HTX kiểu mới, trong đó tối thiểu 16 TCND, HTX được hỗ trợ đầu tư về hạ tầng và trang thiết bị để phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững, tận dụng sản phẩm phụ rơm rạ, luân canh cây trồng, sản xuất giống cấp xác nhận, VietGAP theo yêu cầu doanh nghiệp, đa ngành nghề cho HTX... môi trường sống nông thôn được cải thiện. Hiện Ban Quản lý VnSAT tỉnh đang tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Cụ thể, Ban Quản lý VnSAT tỉnh sẽ phối hợp với Sở NN&PTNT tỉnh tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung của ngành nông nghiệp để từ đó cụ thể hóa, chi tiết hóa cho quy hoạch, kế hoạch vùng sản xuất cánh đồng lớn phù hợp cho chuyển đổi sản xuất nông nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, lồng ghép các cơ chế chính sách như: chính sách quản lý, sử dụng đất trồng lúa, chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình hỗ trợ phát triển HTX, đề án phát triển giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản của tỉnh cùng với dự án VnSAT để tạo động lực thúc đẩy phát triển sản xuất.

Song song đó, Ban Quản lý VnSAT tỉnh cũng tăng cường công tác truyền thông, tận dụng nguồn lực hỗ trợ từ dự án để đẩy mạnh truyền thông trong dân, tạo gắn kết tốt mối liên kết “4 nhà”. Chuyển giao nhanh các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất với 2 mô hình là “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải 5 giảm”, hướng dẫn nông dân làm quen với việc ghi chép sổ tay sản xuất lúa... Thúc đẩy nhanh việc áp dụng cơ giới hóa trong các khâu canh tác lúa để 100% diện tích đất được thực hiện cơ giới hóa ở khâu làm đất, tưới tiêu, thu hoạch, sấy lúa.

Một trong những điều mà nhiều địa phương quan tâm là việc làm thế nào để vận động nông dân tham gia vào các tổ chức kinh tế hợp tác như: HTX, THT, câu lạc bộ… từ đó hình thành được TCND, HTX đáp ứng theo yêu cầu. Về vấn đề này, ông Phạm Hoài Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Vị Thanh, huyện Vị Thủy, chia sẻ: “Mặc dù dự án VnSAT đang triển khai rất có hiệu quả trên địa bàn xã, nhưng về số lượng hộ tham gia và diện tích tại các HTX vẫn còn hạn chế. Giải pháp của xã đề ra trong thời gian tới là vận động các đảng viên tham gia tích cực vào HTX để bà con bên ngoài thấy phong trào mạnh mẽ, hiệu quả thì khi đó nông dân sẽ cùng tham gia”.

Cùng với giải pháp trên, nhiều địa phương trong vùng dự án cũng đề xuất và được sự thống nhất cao của Ban Quản lý VnSAT tỉnh là tới đây sẽ đẩy mạnh việc xúc tiến kêu gọi doanh nghiệp tham gia cùng dự án VnSAT để tạo chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ. Đồng thời, xây dựng phương án cụ thể mang tính chất lâu dài, bền vững, nâng cao tỷ lệ thành công của hợp đồng ký kết. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Cảnh Tuyên cho rằng: Để dự án VnSAT của tỉnh ngày càng mang lại hiệu quả thiết thực thì các ngành có liên quan của tỉnh cần tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, hỗ trợ các TCND, HTX đạt tiêu chí dự án để phát triển mạnh mẽ lĩnh vực kinh tế tập thể. Ngoài ra, cần thực hiện hỗ trợ đầu tư đối với vùng chuyên canh, phát triển cánh đồng lớn để tạo điều kiện phối hợp tốt giữa doanh nghiệp với người nông dân; xây dựng mô hình sản xuất, cung ứng vật tư và tiêu thụ sản phẩm có hiệu quả để nhân rộng…

Bài, ảnh: HỮU PHƯỚC

Viết bình luận mới