Khởi sắc dự án VnSAT

28/08/2017 | 08:28 GMT+7

Được khởi động từ đầu năm 2016, Dự án chuyển đổi nông nghiệp bền vững (VnSAT) tại Hậu Giang luôn được Ban quản lý dự án tỉnh triển khai tích cực bằng nhiều công việc cụ thể. Trong đó, tập trung tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa và xoáy sâu vào công tác tập huấn kỹ thuật, tham gia liên kết sản xuất... từ đó mang lại nhiều lợi ích cho nông dân vùng dự án. 

Tới đây, những vùng dự án VnSAT khi có hệ thống đê bao khép kín sẽ được đầu tư, nâng cấp trạm bơm điện phục vụ sản xuất.

Dự án do Bộ NN&PTNT phối hợp cùng Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện từ năm 2015 đến năm 2020 với tổng kinh phí 301 triệu USD. Trong đó, vốn vay WB là 250 triệu USD, vốn đối ứng của Chính phủ là 12,3 triệu USD, vốn đóng góp của tư nhân là 38,7 triệu USD. Hậu Giang là một trong 8 tỉnh của vùng ĐBSCL được chọn thực hiện dự án. Tranh thủ thời cơ này, thời gian qua, Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh đã tích cực triển khai nhiều công việc theo nội dung, yêu cầu của dự án, qua đây góp phần nâng cao hiệu quả của việc trồng lúa, tăng thu nhập cho nông dân và bảo vệ môi trường, tiến tới xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

Thay đổi tư duy từ tập huấn kỹ thuật

Xác định công tác tập huấn để chuyển giao khoa học kỹ thuật về mô hình canh tác lúa theo hướng “3 giảm 3 tăng” và “1 phải 5 giảm” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của dự án VnSAT. Chính vì vậy, từ khi dự án được khởi động (đầu năm 2016) trên địa bàn tỉnh đến tháng 8-2017, Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh đã mở 132 lớp tập huấn kỹ thuật canh tác lúa theo phương pháp “3 giảm 3 tăng” cho 5.725 nông dân ở 13 xã của 4 huyện nằm trong vùng dự án. Nông dân dự lớp tập huấn được nâng cao trình độ sản xuất thông qua việc tiếp thu và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất lúa, qua đó giảm được chi phí lúa giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tăng năng suất, chất lượng lúa và hiệu quả kinh tế.

Ông Nguyễn Thành Phước, nông dân vừa trải qua lớp tập huấn của dự án ở ấp 2, xã Vĩnh Thuận Đông, huyện Long Mỹ, chia sẻ: “Tôi đã nghe mô hình 3 giảm 3 tăng trong canh tác lúa trước đó, nhưng chưa thật sự hiểu rõ và có một dấu hỏi lớn mà tôi cũng như hầu hết nông dân đặt ra là giảm ở khâu giống, thuốc, phân bón thì năng suất có giảm không? Tuy nhiên, qua phân tích của các giảng viên tại lớp tập huấn thì tôi thấy khi áp dụng mô hình sẽ có nhiều mặt lợi nên sẽ thực hiện cách làm này từ vụ lúa Thu đông đã gieo sạ hơn 30 ngày tuổi”.

Những mặt hại mà ông Phước cũng như nhiều nông dân khác sau khi dự lớp tập huấn nhận thấy là, với lượng giống gieo sạ cao trước tiên sẽ làm tăng chi phí tiền giống; thứ hai là sẽ làm tăng mật độ số cây lúa trên ruộng; thứ ba là làm tốn thêm phân bón. Việc tăng mật độ này, kéo theo hậu quả là lúa vừa dày, vừa phải tăng phân bón để nuôi số cây nhiều hơn dẫn đến cây lúa yếu, đồng thời ẩm độ ruộng cao hơn sẽ dễ phát sinh sâu bệnh trên ruộng lúa, hao tốn thêm số lần phun xịt thuốc, đồng thời hiệu quả diệt sâu bệnh lại thấp. Còn thuốc bảo vệ thực vật thì đa số đều là những độc chất, việc sử dụng nhiều lượng, nhiều lần sẽ đem lại nguy cơ bệnh ung thư ngày càng nhiều cho con người, gây hại cho gia cầm, gia súc, cho các động vật thủy sinh và môi trường nước, đất. Bên cạnh đó, với thói quen thông thường là bà con rất hay dùng phân đạm như Urê để làm cho lúa sinh trưởng nhanh, lá lúa chuyển màu xanh nhanh, nhưng với việc bón quá lượng phân đạm so với nhu cầu của cây lúa thì không những không làm tăng năng suất mà còn làm cho cây lúa mất cân đối về dinh dưỡng, từ đó dễ bị sâu bệnh tấn công, dẫn đến giảm năng suất. “Nếu cải thiện được 3 điểm tồn tại trên và áp dụng tốt kiến thức tập huấn thì nông dân sẽ tăng 3 mặt về năng suất, chất lượng hạt lúa và hiệu quả kinh tế là điều hiển nhiên”, ông Phước chia sẻ thêm.

Một điểm mới đáng ghi nhận tại các lớp tập huấn thuộc dự án VnSAT là đều đảm bảo có hơn 20% số lượng học viên là nữ tham gia và đây được xem là lực lượng góp phần không nhỏ vào sự thành công của dự án. Bởi theo phân tích của lãnh đạo Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh, khi áp dụng mô hình 3 giảm 3 tăng thì nông dân có khâu giảm lượng lúa giống gieo sạ theo thói quen từ 150-180 kg/công xuống còn 100-130 kg/công (công 1.300m2) nên lúc đầu nhìn ruộng rất thưa cây, trong khi các bà, các chị em phụ nữ thường không thích điều này. Chính vì vậy, khi có các chị em tham dự lớp học, được nghe và trao đổi về những lợi ích của mô hình, từ đó sẽ đồng ý cho chồng mình áp dụng trên mảnh ruộng của gia đình.

Bà Nguyễn Thị Mười vừa tham gia lớp tập huấn “3 giảm 3 tăng” ở ấp 2, xã Vĩnh Thuận Đông, huyện Long Mỹ, thông tin: “Sau khi dự xong lớp tập huấn, tôi thấy có một vài thói quen trong sản xuất từ trước đến nay cần thay đổi để việc canh tác lúa đạt hiệu quả hơn. Trước mắt là việc sạ thưa sẽ tiết giảm nhiều chi phí, trong trường hợp có điều kiện cấy lúa bằng máy thay cho gieo sạ bằng tay thì càng tốt hơn ở nhiều khâu”. 

Điểm mới không chỉ là tăng số lượng phụ nữ tham gia lớp học mà thêm nữa là mỗi lớp đều có bố trí ruộng thực hành cho nông dân trải nghiệm thực tế kỹ thuật canh tác, cuối vụ có sơ kết đánh giá hiệu quả mà mô hình mang lại so với ruộng không áp dụng mô hình. Bên cạnh truyền đạt kiến thức canh tác lúa, thông qua các lớp tập huấn, bà con nông dân trong vùng dự án VnSAT còn được nghe Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh giới thiệu tổng quan về nội dung, ý nghĩa và hiệu quả của dự án sẽ mang lại cho nông dân. Qua đây, mong muốn người trồng lúa sẽ cùng đồng hành để dự án VnSAT tại Hậu Giang đạt được nhiều kết quả như mong đợi.     

Chuẩn bị đầu tư cơ sở hạ tầng

Song song với việc tập huấn kỹ thuật canh tác cho nông dân, các tổ chức nông dân như: Liên hiệp hợp tác xã, hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác cũng được dự án củng cố, liên kết lại thành cụm tổ chức nông dân/hợp tác xã (TCND/HTX) có quy mô trung bình 500ha và phát triển trở thành nơi để liên kết nông dân tổ chức sản xuất và tiêu thụ lúa trong cánh đồng lớn, góp phần nâng cao chuỗi giá trị trong sản xuất lúa cho nông dân vùng dự án. Đặc biệt, Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh đã tiến hành đi khảo sát thực tế để sớm triển khai các hoạt động hỗ trợ TCND/HTX trong vùng dự án, như: đầu tư cơ sở hạ tầng, thiết bị và phát triển TCND/HTX. Theo đó, mỗi TCND/HTX khi xét có đủ các điều kiện sẽ được hỗ trợ về kho tạm trữ lúa gạo, lò sấy lúa, đường giao thông kết nối giữa khu sản xuất và nơi tiêu thụ, trạm bơm điện, cầu cùng tuyến, máy gom rơm, máy tách hạt giống và các máy móc khác theo từng đề xuất cụ thể… nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu thụ hàng hóa nông sản của người dân được tốt hơn.

Ông Trần Hoàng Nho, Giám đốc HTX Danh Tiến, ở ấp 7, xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ (là một trong những HTX đầu tiên của dự án sẽ được hỗ trợ xây dựng nhà kho và nhà máy sấy lúa trong thời gian tới), cho biết: “Hiện chúng tôi đã có quỹ đất cần thiết để thực hiện hai công trình nhà kho và lò sấy nêu trên. Việc có lò sấy lúa là mong muốn từ lâu của các thành viên nhằm bảo quản hạt lúa sau thu hoạch được tốt hơn, cũng như nắm quyền tự quyết về việc bán hay không bán lúa trong trường hợp giá lúa giảm thì có thể sấy khô neo lại chờ giá lên. Chứ từ trước đến giờ, nông dân làm lúa xong thì dù giá mắc hay rẻ gì cũng phải bán ngay cho thương lái”. 

Ngoài làm kho và lò sấy, HTX này cũng mong muốn được mở rộng tuyến đường trước HTX. Bởi khi có xe tải vào tới ruộng, nông dân thuận tiện hơn về vận chuyển giống, phân, thuốc và vận chuyển lúa hàng hóa, từ đó an tâm sản xuất lớn, liên kết với nhiều tổ hợp tác sẽ được hình thành thêm tại chỗ. Điểm mạnh của HTX là khi dự án VnSAT triển khai tới người dân thì 100% thành viên đều ủng hộ cao. “Điều chủ yếu nhất mà Ban giám đốc HTX rút ra và dùng để thuyết phục thành viên là chỉ khi làm theo dự án VnSAT, tức là sản xuất theo hướng an toàn, hợp tác bền vững thì mới có thể thu hút nhà đầu tư và doanh nghiệp về với mình, bao tiêu sản phẩm của HTX làm ra. Nhờ vậy mà bà con rất đồng tình”, ông Trần Hoàng Nho, Giám đốc HTX Danh Tiến, cho biết thêm.

Ông Lê Văn Đời, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, Giám đốc Ban quản lý dự án VnSAT tỉnh, cho rằng: Dự án VnSAT được xem như một bước ngoặt trong việc thúc đẩy người dân sản xuất an toàn, sản xuất bền vững. Chính nông dân là những người hưởng lợi nhiều nhất từ dự án, cũng như việc thay đổi tư duy sản xuất của mình. Với các hạng mục đã và đang triển khai của dự án, như: tập huấn kỹ thuật sản xuất lúa tiên tiến, hỗ trợ phát triển nhiều TCND hoặc HTX kiểu mới, đầu tư cho họ về cơ sở hạ tầng, thiết bị máy móc cũng như công tác quản lý và phát triển TCND, HTX; mở các lớp đào tạo chuyên đề cho thành viên TCND, HTX… Dự án chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Hậu Giang đang mang lại nhiều khởi sắc bước đầu và sẽ tiếp tục phát triển sâu rộng, hiệu quả hơn trong thời gian tới…

Bài, ảnh: HỮU PHƯỚC

Viết bình luận mới