Mức sinh tăng trở lại: Tín hiệu đáng mừng ?

Sau nhiều năm giảm liên tục, năm nay mức sinh của tỉnh đã tăng trở lại. Đây là tín hiệu đáng mừng của ngành dân số nói riêng và cả tỉnh nói chung. Tuy nhiên, để mức sinh tiếp tục tăng một cách bền vững, cần tập trung triển khai có hiệu quả các giải pháp trong giai đoạn tới.

Gia đình chị Phương Anh (giữa), hạnh phúc khi sắp đón đứa con thứ 2 chào đời.

Tổng tỷ suất sinh của tỉnh đã đạt 1,44 con/phụ nữ

Là một trong 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp của cả nước, những năm qua, Hậu Giang đã hết sức nỗ lực để nâng cao mức sinh của tỉnh. Tuy nhiên, nhiều năm liền, mức sinh của tỉnh vẫn tiếp tục giảm dần. Năm 2011, số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 2,4 con/phụ nữ; năm 2015 chỉ còn 1,93 con/phụ nữ; năm 2017 còn 1,59 con/phụ nữ; năm 2021 giảm còn 1,24 con/phụ nữ. Trong khi mức sinh thay thế cần đạt được là 2,1 con/phụ nữ. Mức sinh thấp kéo dài tác động tiêu cực đến tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên, làm thu hẹp quy mô dân số, tăng tình trạng thiếu hụt lao động, đẩy nhanh già hóa dân số,...

Trước những thách thức đó, năm 2022, ngành dân số đã tập trung triển khai nhiều giải pháp để nâng mức sinh của tỉnh. Trong năm, đã tham mưu ban hành Chỉ thị số 17 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác dân số và nâng cao chất lượng dân số trong tình hình mới trên địa bàn tỉnh Hậu Giang đến năm 2030; Nghị quyết số 07 của HĐND tỉnh Quy định một số chính sách khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số trên địa bàn tỉnh Hậu Giang; Kế hoạch số 196 của UBND tỉnh,... Qua đó, nhằm trợ lực cho công tác dân số, bao gồm các chính sách khuyến khích tăng sinh.

Song song đó, toàn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền và triển khai có hiệu quả mô hình sinh đủ 2 con. Sơ kết mô hình giai đoạn 2019-2021, tỉnh đã công nhận 38/138 ấp, khu vực đăng ký thực hiện đạt mô hình 3 năm liên tục. Năm 2022, đã phối hợp triển khai có hiệu quả các mô hình “Đồng bào công giáo thực hiện mô hình sinh đủ 2 con và nâng cao chất lượng dân số”; “Dân vận khéo trong vận động sinh đủ 2 con và nâng cao chất lượng dân số”,... Từ đó, tạo nhiều chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân, nhất là các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ.

Với những nỗ lực trên, đến cuối năm 2022, tổng tỷ suất sinh của tỉnh đã đạt 1,44 con/phụ nữ. Trong năm, có 6.913 trẻ sinh, tăng 1.453 trẻ so cùng kỳ năm 2021. Đáng mừng hơn vì trong đó có 3.491 bé trai và 3.422 bé gái, tỷ số giới tính khi sinh khá cân bằng ở mức 102,02 bé trai/100 bé gái. Trong đó, có 283 trẻ sinh lần 3 trở lên, chiếm tỷ lệ 4,09%, tất cả đều không thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Tỷ suất sinh thô thực hiện đạt 9,46% và tỷ suất gia tăng dân số tự nhiên đạt 6,96%, vượt so với chỉ tiêu kế hoạch năm.

Đây là những tín hiệu đáng mừng trong việc nâng cao mức sinh của tỉnh.

Để mức sinh tăng bền vững

Những ngày này, gia đình chị Lê Thị Phương Anh, ở ấp Phú Nghĩa, xã Phú Hữu, huyện Châu Thành, đang háo hức trông đợi sự ra đời của đứa con thứ 2. Có mẹ là cộng tác viên dân số của ấp, mấy anh em của chị Phương Anh đều đăng ký tham gia mô hình sinh đủ 2 con và thực hiện đạt. Đây không chỉ là niềm vui của riêng gia đình mà còn là thành quả chung của ngành dân số địa phương. Chị Phương Anh chia sẻ: “Được mẹ và các anh chị dân số ở xã, ở huyện động viên nên tôi cũng quyết tâm sinh đủ 2 con để cho con mình được có anh, có em, sau này lớn lên con có thêm người bầu bạn, san sẻ mà gia đình cũng đông vui hơn”.

Có thể thấy, để tạo được chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân về việc sinh đủ 2 con, cần có sự nỗ lực tuyên truyền, vận động sát sao và bền bỉ hơn. Như cách làm của huyện Châu Thành A, một trong những địa phương thực hiện mô hình sinh đủ 2 con đạt nhiều kết quả nổi bật giai đoạn vừa qua. Hiện nay, huyện đã có 10/10 xã, thị trấn đăng ký thực hiện mô hình. Năm 2022, huyện có tỷ lệ chung sinh đủ 2 con đạt 65,44%, cao hơn nhiều so với chỉ tiêu tỉnh giao là đạt 40% trở lên. Qua thực tế triển khai mô hình đạt hiệu quả, địa phương này cũng đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm hay.

Bà Trương Ngọc Điệp, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Châu Thành A, cho biết: “Thời gian qua, việc triển khai mô hình nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương. Công tác tuyên truyền, vận động các đối tượng thực hiện mô hình được người dân đồng tình, hưởng ứng. Các chính sách hỗ trợ, khen thưởng của tỉnh là động lực khuyến khích người dân tham gia mô hình. Bên cạnh đó, công tác rà soát, thống kê, vận động của lực lượng cộng tác viên dân số cũng là yếu tố quan trọng trong thực hiện mô hình”. Từ đó có thể thấy, các giải pháp nâng cao mức sinh đang được tỉnh áp dụng là đúng hướng và có hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Sở Y tế, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Dân số và Phát triển tỉnh: “Trong thời gian tới, ban chỉ đạo các cấp tăng cường công tác tham mưu, tập trung thực hiện các giải pháp vận động, khuyến khích, hỗ trợ để các gia đình sinh đủ 2 con. Cụ thể là đẩy mạnh công tác truyền thông về tác động tiêu cực của mức sinh thấp và lợi ích của việc sinh đủ 2 con để kéo dài thời kỳ dân số vàng, giảm tỷ lệ dân số phụ thuộc, góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững. Tham mưu đa dạng hóa chính sách cụ thể nhằm khuyến khích, hỗ trợ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 2 con”.

Nâng cao mức sinh của tỉnh không chỉ là nhiệm vụ của ngành dân số, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị. Với những chuyển biến tích cực trong năm qua, có thể vững tin tiến gần hơn với mức sinh thay thế 2,1 con/phụ nữ thời gian tới.

Bài, ảnh: ĐANG THƯ