Trường đời...

Mẹ con chị H., ở một xã vùng ven thành phố Vị Thanh, vừa cùng đến trường khai giảng trên chiếc xe đạp mini…

1. Đứa con ngồi sau, lưng mang ba lô, ôm lấy mẹ, ngây thơ tíu tít “bữa nay con được cô cho thêm cặp, tập mới”.

Trước ghi-đông xe, mẹ đứa bé chở chông chênh một sề rau vườn, máng cặp bên là mấy nải chuối già để bán trong khi chờ con đi khai giảng.

Trường đời của mẹ ngày khai giảng của con và như bao hôm khác là vậy; chắt chiu từng mớ rau, con cá, quầy chuối… để mong sao đổi được nhiều ngày cho con… đi trường học.

Mẹ con chị lọt thỏm giữa dòng xe tấp nập.

Đó không xa lạ gì với xã hội vài chục năm trước và hiện nay. Có khác chăng thì trước đó cha mẹ chèo, bơi xuồng ghe chở con, hoặc cõng con đến trường. Nhưng có lẽ chơi vơi nhất là chị H. và con chỉ là số ít đi xe đạp đến trường…

Nhìn thấy hình ảnh ấy lại nhớ về một thời xưa cũ… Âu cũng là một nét truyền thống để có người gợi nhớ (!).

2. Mấy ngày qua, xem, nghe, đọc những dòng tin cán bộ nhận hối lộ triệu đô la (USD), làm thất thoát hàng chục ngàn tỉ đồng của Nhà nước, lươn lẹo để chiếm đoạt công sản… mà xót xa!

Báo chí tốn quá nhiều giấy mực bởi họ; dư luận quá nhiều ý kiến về những hành vi ấy… Trường đời đối với họ trước ngày bị phát hiện có lẽ là quyền uy, xa hoa thì nay là những ngày trả giá qua song sắt, tòa án lương tâm…

Đó là kết quả tất yếu từ chủ trương, yêu cầu nghiêm túc của Đảng, Nhà nước về chống tham nhũng không vùng cấm, “củi tươi cũng phải cháy”…

Nếu mẹ con chị H. là người “còn” giữ nét truyền thống, thấy mà thương, thì hành vi vô pháp ấy sẽ sớm được nghiêm trị cũng để giữ lấy truyền thống yêu nước, yêu dân tộc ngàn đời của Việt Nam.

3. Xã hội trước đây và ngày nay không khó để nghe, thấy và biết được sự chênh lệch: cao - thấp, giàu - nghèo, sang - hèn, thị phi, hơn thua, ganh ghét… Đó là xã hội (?).

Có người lạc quan cho rằng mẹ con chị H. rất sung sướng, hạnh phúc; ngược lại là những người ăn no, mặc ấm mới có được điều trên. Âu cũng là quan điểm, là xã hội.

Tuy nhiên, không đổ tất cả những gì “chênh lệch” là xã hội, mà xã hội Việt Nam đã và đang xây dựng là một xã hội lành mạnh. Lành mạnh của một xã hội là nghèo mà sạch, rách mà thơm, giàu có mà chân chính…

Con chị H. hôm khai giảng được nhà trường tặng 10 quyển tập, 1 cặp da, chuyến xe về của mẹ con thêm nặng nghĩa tình. Trường đời của những quan chức biến chất thêm nặng gánh cho xã hội…

TRÍ THỨC